Po co nam szczudała?

Po co nam szczudała?

Zagadnienie mowy jako nośnika obrazu mówcy to ważny, lecz trudny i rzadko omawiany problem teorii retorycznej. Wkracza w niedocieczoną sferę ludzkich intencji, a o nich, za pomocą własnych narzędzi i własnymi językami, wypowiada się wiele innych dyscyplin – psychologia, filozofia, polityka, teologia, prawo. Celem poniższych uwag nie jest jednak szukanie języka naukowego opisu zjawiska, lecz przedstawienie zagadnienia ze skromnej perspektywy przeciętnego słuchacza i „producenta” wypowiedzi.

I. Etos mówcy

Dlaczegóż, oceniając człowieka, oceniacie go całkowicie zawiniętym i opakowanym? Wystawia nam na pokaz jeno te części, które zgoła nie są jego, a kryje te, przez które jedynie można osądzić istotną wartość. Wam chodzi o jakość szpady, nie pochwy: czasem nie dalibyście za nią może ani szeląga, gdybyście ją obejrzeli w pełnym blasku. Trzeba oceniać człowieka wedle niego samego, a nie wedle jego przyodziewy; bardzo trefnie powiada ku temu starożytny: „Czy wiesz, dlaczego mniemasz go być wielkim? Liczysz go wrazz wysokością szczudeł”. [1]

[…] Próba teologiczno-retorycznego spojrzenia na kazanie przydaje, z homiletycznego punku widzenia, wiarygodności zamieszczonym tekstom. Dowodzi bowiem, że ars bene dicendi („sztuka pięknego mówienia”) [2] i teologia przepowiadania nie tylko mogą iść w parze, ale wzajemnie się potrzebują. Retoryki potrzebuje słowo Boże, aby móc przybrać godną siebie ludzką postać; retoryka potrzebuje słowa Bożego, aby odczytać swoje niezwykłe przeznaczenie….

Przypisy:

1 M . de Montaigne, Próby, ks. I. Przełożył T. Boy-Żeleński. Warszawa1957, s. 367

2 Określenie retoryki jako ars bene dicendi („sztuki pięknego mówienia”) pochodzi z I wieku a jego autorem był Kwintylian, rzymski retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy.

Tekst jest urywkiem z książki pt. „Retoryka na ambonie – Z problemów współczesnego kaznodziejstwa”, pod redakcją Piotra Urbańskiego.

Cały tekst: on-line (stron 349)

Czytaj również: Retoryka

Close Menu

Zamówienie pakietu EXTRA

[contact-form-7 404 "Not Found"]

Zamówienie pakietu PREMIUM

[contact-form-7 404 "Not Found"]

Zamówienie pakietu SUPER

[contact-form-7 404 "Not Found"]

Zamówienie pakietu STANDARD

[contact-form-7 404 "Not Found"]

Zamówienie pakietu BASIC

[contact-form-7 404 "Not Found"]